เมื่อเกมที่ต้องมีผู้ชนะยังเสมอกันหลังหมดเวลาปกติและช่วงต่อเวลาพิเศษ กรรมการอาจใช้การดวลจุดโทษตัดสินผลตามระเบียบการแข่งขัน วิธีนี้ให้สองทีมผลัดกันยิงทีมละห้าครั้งในช่วงแรก และหากคะแนนยังเท่ากันก็ยิงต่อทีละคู่จนมีทีมชนะ รายละเอียดเรื่องเวลาที่ใช้แข่งขันอ่านเพิ่มได้ในหน้า เวลาปกติและช่วงต่อเวลาพิเศษ ขณะที่จุดโทษระหว่างเกมเกิดจากความผิดของฝ่ายรับในเขตโทษ แม้ใช้ตำแหน่งยิงเดียวกัน แต่มีจุดประสงค์และวิธีนับผลคนละแบบ
ความต่างนี้สำคัญกับคนดูบอล เพราะประตูจากจุดโทษระหว่างเกมนับรวมในสกอร์การแข่งขัน แต่ประตูที่ยิงเข้าในช่วงตัดสินผู้ชนะหลังเกมเสมอจะใช้หาผู้ชนะเท่านั้น ไม่ได้นำไปบวกเป็นประตูในผลการแข่งขันตามเวลาปกติ กติกาฟุตบอลข้อ 14 อธิบายเรื่องจุดโทษ ส่วนกติกาข้อ 10 กำหนดวิธีตัดสินผลการแข่งขัน รวมถึงการยิงจุดโทษเพื่อหาผู้ชนะ² อ่านภาพรวมได้จาก กติกาฟุตบอล 17 ข้อฉบับสรุป
อ้างอิง 2 theifab.com
การยิงจุดโทษต่างจากการดวลจุดโทษอย่างไร
จุดโทษในเกมเป็นลูกฟรีคิกโดยตรงที่ให้ฝ่ายรุกเมื่อฝ่ายรับทำความผิดที่ลงโทษด้วยจุดโทษในเขตโทษของตัวเอง ส่วน ดวลจุดโทษ เป็นวิธีหาผู้ชนะหลังเกมที่ต้องมีผลแพ้ชนะยังเสมอเมื่อหมดเวลา ทั้งสองอย่างเริ่มจากจุดยิงเดียวกัน แต่การนับประตูและขั้นตอนหลังเตะบอลต่างกันอย่างชัดเจน
ดวลจุดโทษ คืออะไรเมื่อเทียบกับจุดโทษในเกม
คำถามว่า ดวล จุด โทษ คืออะไร มีคำตอบว่าเป็นการยิงสลับกันของสองทีมเพื่อหาผู้ชนะหลังการแข่งขันจบลงด้วยผลเสมอ ไม่ใช่การยิงจุดโทษที่เกิดจากการทำฟาวล์ระหว่างเกม ส่วนคำว่า จุดโทษ หมายถึงลูกฟรีคิกโดยตรงที่เกิดจากความผิดของฝ่ายรับในเขตโทษ ผู้ยิงจึงทำประตูให้ทีมได้ตามกติกา
ในจุดโทษระหว่างเกม บอลที่ข้ามเส้นประตูอย่างถูกกติกาจะนับเป็นประตูในสกอร์การแข่งขัน แต่ระหว่างดวลจุดโทษ ประตูที่ยิงเข้าใช้ตัดสินว่าทีมใดชนะเท่านั้น หากทีมชนะการดวล 4 ต่อ 3 สกอร์การแข่งขันเดิมยังคงแสดงผลตามเวลาที่เล่น ไม่ได้เปลี่ยนเป็นการนำจำนวนลูกยิงเข้าไปรวมกับประตูในเกม
ขั้นตอนการเล่นบอลหลังยิงก็ไม่เหมือนกัน ในการยิงจุดโทษระหว่างเกม บอลยังอาจอยู่ในการเล่นต่อได้เมื่อไม่เป็นประตูและยังมีเหตุให้เล่นต่อ แต่ในการดวลจุดโทษ การยิงหนึ่งครั้งสิ้นสุดเมื่อบอลหยุดเคลื่อนที่ ออกจากการเล่น หรือกรรมการหยุดเกม คนยิงจึงห้ามวิ่งตามไปซ้ำลูกที่กระดอนจากเสาหรือผู้รักษาประตู และลูกนั้นไม่นับเป็นการยิงต่อเนื่อง
ระหว่างการดวล คนที่มีสิทธิ์ยิงแต่ยังไม่ถึงคิวต้องอยู่ในวงกลมกลางสนาม โดยมีข้อยกเว้นสำหรับผู้ยิงและผู้รักษาประตูทั้งสองคน วิธีจัดตำแหน่งนี้ช่วยให้กรรมการเห็นผู้ทำหน้าที่ในจังหวะนั้นและผู้ที่กำลังรอได้ชัดเจน
| สิ่งที่เปรียบเทียบ | จุดโทษระหว่างเกม | ดวลจุดโทษหลังเกมเสมอ |
| เหตุที่เกิดขึ้น | ฝ่ายรับทำความผิดที่ลงโทษด้วยจุดโทษในเขตโทษ | ต้องหาผู้ชนะเมื่อเกมที่ต้องมีผลยังเสมอ |
| เป้าหมาย | ลงโทษการทำฟาวล์และทำประตูให้ทีม | ตัดสินว่าทีมใดชนะการแข่งขัน |
| การนับประตู | นับรวมในสกอร์การแข่งขัน | ใช้ตัดสินผู้ชนะ ไม่บวกเป็นประตูในสกอร์เดิม |
| การเล่นซ้ำ | ขึ้นกับผลของการยิงและสถานการณ์ตามกติกา | ผู้ยิงห้ามเล่นบอลซ้ำในการยิงครั้งเดียวกัน |
| กติกาหลัก | กติกาฟุตบอลข้อ 14 | กติกาฟุตบอลข้อ 10 |
แรงกดดันในการดวลอาจทำให้การยิงเข้ายากขึ้น งานวิจัยที่รวบรวมการยิงจุดโทษราว 50,000 ครั้งในฟุตบอลยุโรปพบว่า อัตราเปลี่ยนเป็นประตูระหว่างการดวลอยู่ที่ 74.64% ขณะที่จุดโทษระหว่างเกมอยู่ที่ 82.13%¹ ตัวเลขนี้เป็นผลจากชุดข้อมูลที่ศึกษา ไม่ได้หมายความว่าผู้ยิงทุกคนจะยิงพลาดมากขึ้นในทุกสถานการณ์
อ้างอิง 1 pmc.ncbi.nlm.nih.gov
ดวลจุดโทษนับผลยังไงเมื่อห้าคู่แรกยังเสมอ
กรรมการเลือกประตูที่จะใช้ยิงด้วยการโยนเหรียญ แล้วโยนเหรียญอีกครั้งให้ทีมที่ชนะเลือกว่าจะยิงก่อนหรือหลัง จากนั้นสองทีมยิงสลับกันฝั่งละห้าครั้ง หากทีมหนึ่งนำจนอีกทีมยิงตามไม่ทันก่อนครบห้าครั้ง การดวลจบได้ทันที แต่ถ้าผลเท่ากันเมื่อทั้งสองทีมยิงครบห้าครั้ง จะยิงต่อทีละคู่จนทีมหนึ่งนำจากจำนวนครั้งที่ยิงเท่ากัน
ดวลจุดโทษ ยิงกี่ลูกต่อทีม
ช่วงแรกแต่ละทีมมีโอกาสยิงห้าครั้ง และคำถามว่า จุดโทษยิงกี่ลูก ในช่วงแรกตอบได้ว่าทีมละห้าครั้ง โดยคนเล่นที่มีสิทธิ์ตามกติกาจะรับหน้าที่คนละลูก ทีมไม่ต้องยิงครบทั้งห้าครั้งหากอีกฝ่ายไล่คะแนนไม่ทัน เช่น เมื่อทีมนำมากกว่าจำนวนลูกที่คู่แข่งเหลือให้ยิง กรรมการยุติการดวลได้ทันที
ก่อนเริ่ม ทีมที่มีคนเล่นในสนามมากกว่าอีกฝ่ายต้องลดจำนวนให้เท่ากัน ทั้งสองทีมจึงมีจำนวนผู้ยิงเท่ากันตามกติกา คนเล่นที่มีสิทธิ์ทุกคนต้องยิงก่อนที่ใครจะรับหน้าที่เป็นครั้งที่สอง เมื่อทุกคนยิงครบแล้วจึงวนกลับไปใช้ผู้ยิงชุดเดิมได้
ดวลจุดโทษ นับผลยังไงเมื่อยิงครบห้าคู่
- เปรียบเทียบจำนวนลูกที่ยิงเข้าเมื่อแต่ละทีมยิงครบห้าครั้ง
- หากคะแนนยังเท่ากัน ให้ทั้งสองทีมยิงต่อทีละคู่โดยมีจำนวนครั้งเท่ากัน
- เมื่อทีมหนึ่งยิงเข้าและอีกทีมยิงไม่เข้าในคู่เดียวกัน ให้ทีมที่ยิงเข้าเป็นผู้ชนะ
เมื่อแต่ละทีมยิงครบห้าครั้งแล้ว ผลยังเสมอกัน จะเข้าสู่ช่วงที่มักเรียกว่า ซัดเดนเดธ ทั้งสองทีมยิงต่อทีละคู่โดยยังต้องยิงจำนวนครั้งเท่ากันในแต่ละรอบ ทีมที่ยิงเข้าในรอบนั้นขณะที่อีกทีมยิงไม่เข้า จะเป็นผู้ชนะทันที ไม่จำเป็นต้องเริ่มรอบใหม่ให้ครบจำนวนที่กำหนดไว้ก่อน
กรรมการต้องแน่ใจว่าทั้งสองทีมยิงจำนวนเท่ากันก่อนตัดสินผล หากผู้รักษาประตูหรือคนยิงทำผิดกติกา การนับลูกเดิมหรือให้ยิงใหม่ขึ้นกับชนิดของความผิดและผลที่เกิดขึ้น
ฟุตบอลโลกมีการตัดสินด้วยการดวลจุดโทษครั้งแรกในรอบรองชนะเลิศปี 1982 ซึ่งเยอรมนีตะวันตกพบฝรั่งเศส ฟุตบอลโลกนับจากนั้นมีการดวล 35 ครั้ง และมีเพียง 2 ครั้งที่ไปถึงช่วงซัดเดนเดธ
ขณะดูการดวล ให้จดจำนวนลูกยิงเข้าของแต่ละทีมและจำนวนครั้งที่เหลือของทีมตามหลัง การแข่งขันอาจจบก่อนครบห้าคู่ เมื่อครบแล้วจึงพิจารณาผลทีละคู่ตามกติกาข้อ 10¹
ระยะจุดโทษกี่เมตรและผู้รักษาประตูยืนตรงไหน
จุดโทษอยู่ห่างจากเส้นประตู 11 เมตรตามกติกา IFAB ฉบับ 2025/26 ผู้รักษาประตูต้องยืนบนเส้นประตูระหว่างเสาประตูและหันหน้าเข้าหาผู้ยิงจนกว่าจะเตะบอล ขณะบอลถูกเตะ ผู้รักษาประตูต้องมีเท้าอย่างน้อยบางส่วนแตะเส้นประตู อยู่ในแนวเดียวกับเส้น หรืออยู่หลังเส้นนั้น ส่วนคนเล่นคนอื่นต้องรักษาระยะและตำแหน่งตามกติกา
จุดโทษอยู่ห่างจากเส้นประตูเท่าไหร่
คำตอบของคำถาม จุดโทษกี่เมตร คือ 11 เมตร โดยวัดจากจุดโทษไปยังเส้นประตูตามกติกา IFAB ฉบับ 2025/26 ระยะนี้เป็นค่าที่ใช้กับจุดโทษ ไม่ใช่ระยะ 12 หลาที่บางคำอธิบายอาจใช้ ทีมบรรณาธิการ BallInsight ยึดระยะ 11 เมตรจากกติกาฉบับดังกล่าวเป็นค่าเดียวกันในเนื้อหาที่เกี่ยวข้อง ป้องกันไม่ให้ผู้อ่านพบตัวเลขขัดกัน
ผู้รักษาประตูต้องยืนตรงไหนตอนยิงจุดโทษ?
ผู้รักษาประตูต้องอยู่บนเส้นประตู ระหว่างเสาประตู และหันหน้าเข้าหาผู้ยิงจนกว่าบอลจะถูกเตะ ในจังหวะที่บอลเคลื่อนจากเท้าผู้ยิง ผู้รักษาประตูต้องมีเท้าอย่างน้อยบางส่วนแตะเส้น อยู่ในแนวเดียวกับเส้น หรืออยู่หลังเส้นประตู หากออกจากตำแหน่งก่อนเวลาและการกระทำนั้นมีผลต่อการยิง กรรมการจะพิจารณาตามกติกาว่าต้องลงโทษอย่างไร
ในจุดโทษระหว่างเกม คนเล่นคนอื่นยกเว้นผู้ยิงและผู้รักษาประตูต้องอยู่นอกเขตโทษ อยู่หลังจุดโทษ และห่างจากจุดโทษอย่างน้อย 9.15 เมตร เมื่อบอลถูกเตะจึงเข้าสู่จังหวะต่อไปได้ เงื่อนไขนี้ป้องกันการเข้ามาแย่งบอลก่อนเวลา และแยกจุดโทษระหว่างเกมจากการดวลหลังเกมเสมอ¹
ยิงจุดโทษแบบปาเนนก้าผิดกติกาไหม
การยิงแบบปาเนนก้าเป็นการช้อนบอลเบา ๆ ผ่านกลางประตู โดยอาศัยจังหวะที่ผู้รักษาประตูพุ่งไปด้านใดด้านหนึ่ง ท่านี้ไม่ผิดกติกาในตัวเอง หากผู้ยิงเตะบอลไปข้างหน้าและทำตามขั้นตอนที่กำหนด คนยิงหลอกจังหวะระหว่างวิ่งเข้าหาบอลได้ แต่การหลอกหลังจากวิ่งเข้าหาบอลจบลงถือเป็นการกระทำผิดกติกา
ผู้รักษาประตูทำผิดตำแหน่งแต่ป้องกันลูกได้ไม่สำเร็จ ไม่ได้หมายความว่าต้องให้ยิงใหม่ทุกครั้งโดยอัตโนมัติ หากบอลไม่เข้าประตู กรรมการจะให้ยิงใหม่เมื่อความผิดของผู้รักษาประตูส่งผลกระทบต่อผู้ยิงอย่างชัดเจน การตัดสินจึงต้องดูทั้งการกระทำและผลที่เกิดขึ้น ไม่ใช่ดูเพียงว่าผู้รักษาประตูขยับเท้าออกจากเส้นหรือไม่
ประเด็นที่ควรจำคือ จุดโทษกี่เมตรมีคำตอบชัดเจนที่ 11 เมตร ส่วนการยืนของผู้รักษาประตูและท่าหลอกของผู้ยิงต้องพิจารณาจังหวะที่บอลถูกเตะด้วย เมื่อเข้าใจตำแหน่งแล้ว อีกเรื่องที่คนดูมักสงสัยคือเหตุใดลำดับผู้ยิงแบบ ABBA จึงเคยถูกนำมาทดลอง ก่อนกลับไปใช้ลำดับสลับทีละลูกตามเดิม
ลำดับการยิงจุดโทษแบบ ABBA คืออะไร
ABBA เป็นรูปแบบลำดับการยิงที่ให้ทีม A ยิงก่อนในช่วงแรก แล้วทีม B ยิงสองครั้งติดต่อกัน ก่อนสลับกลับไปให้ A ยิงสองครั้ง รูปแบบนี้เคยถูกทดลองเพื่อศึกษาว่าจะลดแรงกดดันของทีมที่ยิงทีหลังได้หรือไม่ แต่ IFAB ยุติการทดลองในปี 2018 เพราะขั้นตอนซับซ้อนและมีแรงสนับสนุนไม่มากพอ ปัจจุบันจึงใช้ลำดับสลับกันทีละลูกแบบ A-B-A-B
ลำดับ ABBA สลับคนยิงอย่างไร
ในรูปแบบ ABBA ลำดับตัวอย่างคือ A, B, B, A, A, B, B, A แล้วดำเนินต่อไปตามรูปแบบเดิม ทีมที่ยิงก่อนจึงไม่ได้สลับกันทุกลูกเหมือนระบบปกติ แนวคิดของการทดลองคือเปลี่ยนลำดับเพื่อศึกษาผลของแรงกดดันต่อผู้ยิง โดยเฉพาะความรู้สึกของทีมที่ต้องยิงตามหลัง
ลำดับที่ใช้ตามปกติคือ A, B, A, B โดยทั้งสองทีมผลัดกันยิงทีละลูกจนครบช่วงที่กำหนด งานวิจัยที่วิเคราะห์การดวลจุดโทษมากกว่า 1,500 ครั้งไม่พบหลักฐานว่าลำดับสลับปกติทำให้ทีมใดได้เปรียบทางสถิติอย่างชัดเจน จึงไม่ควรสรุปว่าทีมที่ได้ยิงก่อนมีโอกาสชนะมากกว่าเพียงเพราะลำดับการยิง
กฎ ดวลจุดโทษ ใหม่ล่าสุดมีอะไรบ้าง
กติกาปัจจุบันให้ทั้งสองทีมยิงสลับกันฝั่งละห้าครั้งก่อน แล้วจึงยิงต่อทีละคู่หากผลยังเสมอ คนเล่นที่มีสิทธิ์ต้องยิงครบก่อนใครจะยิงครั้งที่สอง และทีมที่มีจำนวนคนมากกว่าต้องลดให้เท่ากันก่อนเริ่ม ส่วน ABBA ไม่ใช่รูปแบบที่ใช้อยู่ เพราะ IFAB ยุติการทดลองที่กลาสโกว์เมื่อ 22 พฤศจิกายน 2018 หลังพบว่าขั้นตอนซับซ้อนและแรงสนับสนุนไม่เพียงพอ³
อ้างอิง 3 www.insideworldfootball.com
ก่อนฟุตบอลโลก 2026 มีการหารือเรื่องการใช้การโยนเหรียญเพียงครั้งเดียว แทนการโยนสองครั้งเพื่อเลือกประตูและเลือกทีมยิงก่อนหรือหลัง แต่แนวทางที่ใช้อยู่ยังเป็นการโยนเหรียญสองครั้งแบบเดิม จึงควรแยกข้อเสนอที่มีการพูดคุยออกจากกติกาที่ใช้จริง ไม่ควรนำแนวคิดที่หารือมาเขียนราวกับเป็นกฎที่เปลี่ยนไปแล้ว
ดวลจุดโทษไม่ได้ตัดสินด้วยความแม่นยำเพียงอย่างเดียว คนดูต้องแยกจุดโทษในเกมออกจากการดวลหลังหมดเวลา จำวิธีนับห้าคู่แรก ระยะยิง 11 เมตร ตำแหน่งผู้รักษาประตู และลำดับยิงปัจจุบัน เพื่ออ่านสถานการณ์และคำตัดสินของกรรมการได้ถูกต้อง